maandag 2 november 2009

Een venster op Hitchcock's vakmanschap


Rear Window (1954) is een onvervalste Hitchcock-klassieker die nauwelijks gedateerd is. De 'master of suspense' vertelt in deze film het verhaal van een fotograaf Jefferson (James Stewart) die thuis zit met een gebroken been en eigenlijk niks kan doen. Als tijdverdrijf bespiedt hij zijn buren en hij vermoedt dat zijn achterbuurman zijn vrouw heeft vermoord en begraven. Hoewel hij aanvankelijk alleen lijkt te staan weet hij de mensen om zich heen toch te overtuigen. Wat volgt is een knap staaltje voyeurisme verbeeldt in de vele point of view shots.

De handtekening van Hitchcock wordt al zichtbaar in de eerste scène waarbij een long shot, kriskras door de setting gaat waarbij hij de kijker vooral wil laten kennis maken met de alledaagse setting: een New Yorkse flat ergens in Manhattan. Op zeer knappe wijze weet Hitchcock in slechts enkele beelden de hoofdpersoon te introduceren aan de kijker.

Het verhaal wordt aangekleed met allerlei micro-narratieven van de buren waarbij de diversiteit van de buren opvalt. Elke buur vertegenwoordigt een belangrijk element van de hollywoodfilm: zo zijn daar de aantrekkelijke, schaars geklede achterbuurvrouw (attractie) en de muzikale buurman (muziek)

Een stijlelement dat sterk opvalt zijn de open ramen waarin de actie deels wordt weerspiegeld. Alsof Hitchcock hiermee wil zeggen dat Jefferson een vrije kijk heeft op hetgeen er gebeurt in de huizen maar de gedeeltelijke reflectie in de ramen geeft de subjectiviteit van het perspectief weer. Niet alles van de handeling wordt door de hoofdpersoon als even belangrijk ervaren. Er worden delen van de handeling gekozen die zijn gelijk onderstrepen. Juist de subjectiviteit creëert in Rear Window de suspense. Maar is deze niet overal sterk genoeg is om de hele film te boeien, slechts de laatste twintig minuten van de film slagen erin om de kijker op het puntje van zijn stoel te laten zitten. Echter bewijst Hitchcock met Rear Window dat hij in staat was om met gebruik van cinematografische middelen het narratief te vergroten, hetgeen hij onderstreepte en overtrof in zijn meesterwerk Vertigo waarbij James Stewart eveneens schittert. Rear Window biedt vooral een venster op Hitchcock's vakmanschap.